Foto: Pixabay

Foto: Pixabay

86 % van de met gabapentine behandelde katten vertoont minder stress tijdens diergeneeskundig onderzoek

De resultaten ondersteunen het gebruik van gabapentine als onderdeel van een multimodale aanpak van stress bij katten die zonder voorafgaande medicatie op consultatie komen bij de dierenarts.

Een bezoek aan de dierenarts kan voor katteneigenaars een bron van stress zijn, waardoor ze mogelijk minder vaak een beroep doen op diergeneeskundige zorg. Dit kan rechtstreekse gevolgen hebben voor de gezondheid van de dieren, onder meer doordat de diagnose van bepaalde aandoeningen wordt uitgesteld.

Gabapentine is een veelgebruikt geneesmiddel geworden om stress bij katten vóór en tijdens een dierenartsbezoek te verminderen. Het doel van een recent onderzoek was om vast te stellen of orale toediening van gabapentine na opname in de kliniek de stressindicatoren en de tolerantie voor handelingen bij gehospitaliseerde katten verbetert.

Er werd een gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde klinische studie uitgevoerd bij gezonde katten van particuliere eigenaars.

Na een eerste klinisch onderzoek kregen de katten een capsule met 100 mg gabapentine of een placebo. Negentig minuten later werden een tweede klinisch onderzoek, een veneuze bloedafname en een korte rugligging uitgevoerd.

Om de effecten van de behandeling te beoordelen, werden vijf stressgerelateerde gedragingen geregistreerd: agitatie en verzet tegen handelingen, vocalisaties, vermijdings- of weigeringsgedrag, overmatig speekselen en ademen met open mond.

Ook de medewerking tijdens de manipulaties en de activiteitsscore in de kooi (van 1: gesedeerd dier tot 5: zeer actief dier) werden beoordeeld.

Daarnaast maten de onderzoekers de bloedglucose-, lactaat- en cortisolwaarden en het aantal lymfocyten. De serumconcentraties van gabapentine werden 90 minuten na toediening van de capsule bepaald.

Gabapentine om stress bij katten tijdens dierenartsconsultaties te verminderen

In totaal werden 30 katten (15 per groep) opgenomen in de analyse.

Bij de 15 katten die gabapentine kregen, bedroeg de gemiddelde toegediende dosis 21,7 mg/kg, wat resulteerde in een gemiddelde serumconcentratie van 16,4 µg/mL.

De meerderheid van de katten die met gabapentine werden behandeld, vertoonde 90 minuten na toediening minder stressgerelateerd gedrag (86%; 13/15) en werkte beter mee tijdens manipulaties bij het klinisch onderzoek (73%; 11/15). Ter vergelijking: bij de katten die een placebo kregen, werden deze verbeteringen bij respectievelijk slechts 20% (3/15) en 26% (4/15) vastgesteld.

Er werden daarentegen geen verschillen tussen de groepen vastgesteld wat betreft de gedragsscores of de medewerking tijdens de veneuze bloedafname of de positionering in rugligging.

Daarnaast daalde in de gabapentinegroep de mediane activiteitsscore van 3 vóór de behandeling naar 2 tussen 90 en 360 minuten na toediening, onder meer bij de beoordelingen na 120, 240 en 300 minuten. Deze afname van de activiteit is verenigbaar met een lichte sedatie.

De onderzoekers toonden ook aan dat de lactaat- en cortisolconcentraties in het bloed lager waren in de gabapentinegroep dan in de placebogroep.

Op basis van deze resultaten stellen de auteurs dat een orale dosis van 100 mg gabapentine 90 minuten na toediening leidt tot een matige verbetering van stressgerelateerd gedrag tijdens het klinisch onderzoek en een gunstig effect heeft op bepaalde fysiologische stressmarkers. Daarnaast werd een langdurige afname van de activiteit in de kooi vastgesteld.

Volgens de auteurs ondersteunen deze resultaten het gebruik van gabapentine als onderdeel van een multimodale aanpak van stress bij katten die zonder voorafgaande medicatie op consultatie komen bij de dierenarts. Ze benadrukken echter dat aanvullende maatregelen nodig kunnen zijn, waaronder extra sedatie wanneer dat noodzakelijk blijkt.

Bron: Effect of oral gabapentin administered in-hospital on behavioral stress, compliance, and physiologic stress markers: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Canosa & al. Journal of Feline Medicine and Surgery August 2026.